چهل حدیث « روزه »

مقدمه

صفحه اختصاصي حديث و آيات

قالَ اللّه ُ تَبارَكَ وَتَعالى:
يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ
كَما كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ.

خداوند تبارك و تعالى مى فرمايد:
اى كسانى كه ايمان آورده ايد، روزه بر شما نوشته (واجب) شد، چنانكه بر پيشينيان شما واجب شده بود، باشد كه پرهيزكار شويد.
سوره بقره، آيه 183
رمضان ماه خداست و روزه ميهمانى او.
روزه، زُدودن معصيت است و يادآور قيامت.
رمضان كلاس آموزش صبر و استقامت و پرورش ايمان و اراده است. در اين ماه است كه پرونده اعمال بررسى مى شود و برنامه سال آينده مشخّص مى گردد.
آنان كه در امتحان نهائى سال، شب قدر را با دعا واستغفار زنده نگهداشته و نمره قبولى دريافت داشته اند، در پايان دوره آموزشى «عيد فطر» مدال فتح مى گيرند و به نيازمندان هديه مى دهند.
اينك در آستانه اين ماه عظيم با الهام از سخنان ائمه معصومين عليهم السلام، چهل حديث برگزيده را به پيشگاه عزيزان روزه دار تقديم مى داريم. باشد كه با درس گرفتن از سخنان آن بزرگواران به ميهمانى حضرت حقّ برويم و در اردوى پرورشى خدا شركت كنيم.
رَبَّنا تَقَبَّل مِنّا إنَّك أنتَ السَّميعُ العَليمُ

پايه‏هاى اسلام

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الباقِرُ عليه السلام: بُنِىَ الاِْسـلامُ عَلى خَمْسَةِ أَشْيآءَ، عَلَى الصَّلوةِ وَ الزَّكاةِ والْحَجِّ وَ الصَّـوْمِ وَ الْوِلايَـةِ. حديث

امام باقر عليه السلام فرمود: اسلام بر پنج چيز استوار است، بر نماز و زكات و حجّ و روزه و ولايت (رهبرى اسلامى).

فلســفه روزه

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: اِنَّـما فَرَضَ اللّه ُ الصِّـيامَ لِيَسْتَوى بِهِ الْغَنِىُّ وَ الْفَقيرُ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: خـداوند روزه را واجب كرد تا دارا و ندار، مسـاوى باشند.

روزه آزمون اخـلاص

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَميرُ الْمُؤْمِنينَ عليه السلام: فَـرَضَ اللّه ُ ... الصِّيـامَ اِبْتِلاءً لاِِخْلاصِ الْخَلْقِ. حديث

امام على عليه السلام فرمود: خداوند روزه را واجب كرد تا اخلاص خلق را بيازمايد.

روزه يادآور قيـامت

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الرِّضا عليه السلام: اِنَّـما اُمِـرُوا بِالصَّـوْمِ لِكَىْ يَعْرِفُوا أَلَمَ الْجُوْعِ وَ الْعَطَشِ فَيَسْـتَدِلُّوا عَلى فَقْرِاْلاْخِـرَةِ. حديث

امام رضا عليه السلام فرمود: مردم به انجام روزه امر شده اند تا درد گرسنگى و تشنگى را بفهمند و به واسطه آن فقر و بيچارگى آخرت را بيابند.

روزه، زكات بــدن

صفحه اختصاصي حديث و آيات قال رَسُول اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: لِكُـلِّ شَيْى ءٍ زَكـاُةٌ وَ زَكاةُ الاَْبْدانِ الصِّيامُ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: براى هر چيزى زكاتى است و زكات بدنـها روزه اسـت.

روزه سـپر آتـش

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: أَلصَّوْمُ جُنَّـةٌ مِنَ النّـارِ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: روزه سـپر آتش (جهنّم) است. «يعـنى بواسـطه روزه گرفـتن، انسان از آتش جهنّم در امان خواهد بود.»

اهـميّـت روزه

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: أَلصَّـوْمُ فِى الْحَـرِّ جِـهادٌ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: روزه گرفتن در گرما، جـهاد است.

روزه نفــس

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَميرُ الْمُؤْمِنينَ عليه السلام: صَوْمُ النَّـفْسِ عَنْ لَذّاتِ الدُّنْيا أَنْفَـعُ الصِّيــامِ. حديث

أَمير مُؤمنان على عليه السلام فرمود: روزه نفس از لذتهاى دنيوى، سودمنــدترين روزه هاسـت.

روزه واقـعى

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَميرُ الْمُؤْمِنينَ عليه السلام: أَلصِّيـامُ اِجْتِـنابُ الْمَحـارِمِ كَما يَمْتَنِعُ الرَّجُلُ مِنَ الطَّعامِ وَ الشَّرابِ. حديث

امام على عليه السلام فرمود: روزه پرهـيز از حرامـهاسـت، همچنانكه شخص از خوردنى و نوشيدنى پرهــيز مى كـند.

بـرتــرين روزه

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَميرُ الْمُؤْمِنينَ عليه السلام: صَـوْمُ الْقَلْبِ خَيْرٌ مِنْ صِيـامِ الِلّسانِ وَ صَوْمُ الِلّسانِ خَيْرٌ مِنْ صِيامِ الْبَطْنِ. حديث

امام على عليه السلام فرمود: روزه قـلب بهتر از روزه زبـان است و روزه زبان بهتر از روزه شكم است.

روزه چشــم و گـوش

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقِ عليه السلام: اِذا صُـمْتَ فَلْيَـصُمْ سَمْعُكَ وَبَصَرُكَ وَشَعْرُكَ وَجِلْدُكَ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: آنگاه كه روزه مى گيرى بايد چشم وگوش ومو وپوست تو هم روزه دار باشند. «يعنى از گناهان پرهيز كنند.»

روزه اعـضا و جـوارح

صفحه اختصاصي حديث و آيات عَنْ فاطِمَةَ الزَّهْراءِ عليهاالسلام : ما يَصْنَعُ الصّـآئِمُ بِصِـيامِهِ اِذا لَمْ يَصُنْ لِسانَهُ وَسَمْعَهُ وَبَصَرَهُ وَجَوارِحَهُ. حديث

حضرت زهرا عليهاالسلام فرمود: روزه دارى كه زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نكرده روزه اش به چه كارش خواهد آمد.

روزه بـى‏ارزش

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَميرُالْمُؤْمِنينَ عليه السلام: كَمْ مِنْ صائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ صِيامِهِ اِلاَّ الْجُوعُ وَ الظَّمَأُ وَ كَمْ مِنْ قائِمٍ لَيْسَ لَهُ مِنْ قِيامِهِ اِلاَّ السَّهَرُ وَ الْعِناءُ. حديث

امام على عليه السلام فرمود: چه بسا روزه دارى كه از روزه اش جز گرسنگى و تشنگى بهره اى ندارد و چه بسا شب زنده دارى كه از نمازش جز بيخوابى و سختى سودى نمى برد.

روزه و صــبر

صفحه اختصاصي حديث و آيات عَنِ الصّادِقِ عليه السلام: فى قَوْلِ اللّه ِ عَزَّ و جَلَّ «وَ اسْتَعينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلوةِ» قالَ: أَلصَّـبْرُ الصَّـوْمُ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: خداى عَزَّوَجَلَّ كه فرموده است از صبر و نماز كمك بگيريد، صــبر، روزه اسـت.

روزه و صــدقـه

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقِ عليه السلام: صَـدَقَـةُ دِرْهَـمٍ أَفْضَلُ مِنْ صِيامِ يَوْمٍ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: يك درهــم صـدقه دادن از يك روز روزه مُستحّبى برتر و والاتر است.

پــاداش روزه

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: قالَ اللّه ُ تَعالى: أَلصَّوْمُ لى وَ أَنَا أَجْزى بِهِ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: خداوند تعالى فرموده است: روزه بـراى مـن است و مـن شخـصاً پاداش آن را مى دهم.

جرعه نوشـان بهشت

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: مَنْ مَنَعَهُ الصَّوْمُ مِنْ طَعامٍ يَشْتَهيهِ، كانَ حَـقّا عَـلَى اللّه ِ أَنْ يُطْعِمَهُ مِنْ طَعامِ الْجَنَّةِ وَ يُسْقِيَهُ مِنْ شَرابِها. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: كسى كه روزه، او را از غذاهاى مورد علاقه اش باز دارد، بر خداست كه به او از غذاهاى بهشتى بخوراند و از شرابهاى بهشتى به او بنوشاند.

خوشا به حـال روزه‏داران

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: طُوبى لِمَنْ ظَمَـأَ أَوْجـاعَ لِلّهِ اُولئِكَ الَّذينَ يَشْبَعُونَ يَوْمَ الْقِيامَةِ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: خوشا به حال كسانى كه براى خدا گُرسنه يا تشنه شده اند. اينان در روزقيامت سير مى شوند.

مـژده به روزه‏داران

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِق عليه السلام: مَنْ صامَ لِلّهِ عَزَّوَجَلَّ يَوْما فى شِدَّةِ الْحَرِّ فَـأَصـابَهُ ظَمَـأٌ وَكَّلَ اللّه ُ بِهِ أَلْفَ مَلَـكٍ يَمْسَحُونَ وَجْهَهُ وَ يُبَشِّرُونَهُ حَتّى اِذا أَفْطَرَ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: هركس در روز بسيار گرم براى خدا روزه بگيرد و تشنه شود، خداوند هزار فرشته را مى گمارد تا دست به چهره او بكشند و او را بشارت دهند تا هنگامى كه افطار كند.

شــادى روزه‏داران

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِق عليه السلام: لِلصّـائِمِ فَرْحَـتانِ فَرْحَةٌ عِنْدَ اِفْطارِهِ وَ فَرْحَةٌ عِنْدَ لِقاءِ رَبِّهِ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: براى روزه دار، دو سُرور و خوشحالى است:
1 ـ هنــگام افـطار
2 ـ هنگام لقاءِ پروردگار (وقت مردن و در قيامت).

بهشـت و باب روزه‏داران

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: اِنَّ لِلْجَـنَّةِ بابا يُدْعى الرَيّانُ لا يَدْخُلُ مِنْهُ اِلاَّ الصّـائِمُونَ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: براى بهشـت درى است بنـام (ريّـان) كه از آن فقط روزه داران وارد مى شوند.

دعـاى روزه‏داران

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الْكاظِمُ عليه السلام: دَعْـوَةُ الصّـائِـمِ تُسْتَجابُ عِنْدَ اِفْطارِهِ. حديث

امام كاظم عليه السلام فرمود: دعـاى شخـص روزه دار هنگام افطار مُستجاب مى شود.

بهــار مؤمـنان

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: أَلشِّتـاءُ رَبيـعُ الْمُـؤمِنِ يَطُولُ فيهِ لَيْلُهُ فَيَسْتَعينُ بِهِ عَلى قِيامِهِ وَيَقْصُرُ فيهِ نَهارُهُ فَيَسْتَعينُ بِهِ عَلى صِيامِهِ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: زمستان بهار مؤمن است، از شبهاى طولانى اش براى شب زنده دارى، و از روزهاى كوتاهش براى روزه دارى بهره مى گيرد.

روزه مُسـتحبّى

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: مَنْ جآء بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها مِنْ ذلِكَ صِيامُ ثَلاثَةِ أَيّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: هركس كار نيكى انجام دهد ده برابر آن پاداش دارد و از جمله آنها سه روز روزه در هر ماه است.

روزه مــاه رجـب

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الْكاظِمُ عليه السلام: رَجَـبٌ نَهْـرٌ فِى الْجَنَّـةِ أَشَدُّ بَياضا مِنَ اللَّبَنِ وَ أَحْلى مِنَ الْعَسَلِ، فَمَن صامَ يَوْما مِنْ رَجَبٍ سَقاهُ اللّه ُ مِنْ ذلِكَ النَّهْرِ. حديث

امام كاظم عليه السلام فرمود: رجب نام نهرى است در بهشت، از شير سفيدتر و از عسل شيرين تر. هركس يك روز از ماه رجب را روزه بگيرد، خداوند از آن نهربه او مى نوشاند.

روزه مـاه شعـبان

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: مَنْ صامَ ثَلاثَةَ أَيّامِ مِنْ اخِرِ شَعْبانَ وَ وَصَلَها بِشَهْرِ رَمَضانَ كَتَبَ اللّه ُ لَهُ صَـوْمَ شَهْـرَيْنِ مُتَتـابِعَـيْنِ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: هركس سه روز آخر ماه شعبان را روزه بگيرد و به روزه ماه رمضان وصل كند، خداوند ثواب روزه دو ماه پى در پى را برايش محسُوب مى كند.

افــطارى دادن (1)

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: مَنْ فَطَرَ صائِما فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: هركس روزه دارى را افـطار دهـد، براى او هم مثل اجر روزه دار است.

افـطارى دادن (2)

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الْكاظِمُ عليه السلام: فِطْرُكَ أَخاكَ الصّائِمَ خَيْـرٌ مِنْ صِيـامِكَ. حديث

امام كاظم عليه السلام فرمود: افـطارى دادن به برادر روزه دارت، از گرفتن روزه (مُستحبّى) بهتر است.

روزه خــوارى

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: مَنْ أَفْطَرَ يَوْما مِنْ شَهْرِ رَمَضانَ خَرَجَ رُوحُ الاِْيْمــانِ مِنْهُ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: هركس يك روز، روزه ماه رمضان را (بدون عُذر)، بخــورد ـ روح ايمـان از او جـدا مى شود.

رمضان ماه خدا

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ أَميرُ الْمُؤْمِنينَ عليه السلام: شَهْرُ رَمَضانَ شَهْرُ اللّه ِ وَ شَعْبانَ شَهْرُ رَسُولِ اللّه ِ وَ رَجَبٍ شَهْرى. حديث

امام على عليه السلام فرمود: رمضان ماه خدا و شعبان ماه رسول خدا و رجـب مـاه من اسـت.

رمضان ماه رحمت

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم : ... وَ هُوَ شَـهْرٌ أَوَّلُهُ رَحْـمَةٌ وأَوْسَطُهُ مَغْفِرَةٌ وَاخِرُهُ عِتْقٌ مِنَ النّارِ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: «رمضـان» ماهى است كه ابتـدايش رحمت است و ميانه اش مغفرت و پايانش آزادى از آتش جهنم.

فضـيلت ماه رمضـان

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: اِنَّ أَبْوابَ السَّمآءِ تُفْتَحُ فىأَوَّلِ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضانَ وَ لاتُغْلَقُ اِلى اخِرِ لَيْلَةٍ مِنْهُ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: درهاى آسمان در اوّلين شب ماه رمضان گشوده مى شود و تا آخرين شب آن بسته نخواهد شد.

اهـميّت ماه رمضـان

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ رَسُولُ اللّه ِ صلي الله عليه و آله وسلم: لَوْ يَعْـلَمُ الْعَبْدُ ما فى رَمَضانَ لَوَدَّ أَنْ يَكُونَ رَمَضانَ السَّـنَةُ. حديث

رسول خدا صلي الله عليه و آله وسلم فرمود: اگر بنده «خدا» مى دانست كه در ماه رمضان چيست [چه بركتى وجود دارد] دوست مى داشت كه تمام سال، رمضان باشد.

قـرآن و ماه رمضـان

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الرِّضا عليه السلام: مَنْ قَرَأَ فى شَهْرِ رَمَضانَ ايَةً مِنْ كِتابِ اللّه ِ كانَ كَمَنْ خَتَمَ الْقُرْانَ فى غَيْرِهِ، مِنَ الشُّهُورِ. حديث

امام رضا عليه السلام فرمود: هركس در ماه رمضان يك آيه از كتاب خدا را قرائت كند مثل اينست كه در ماههاى ديگر تمام قرآن را بخواند.

شب سرنوشـت سـاز

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: رَأْسُ السَّنَـةِ لَيْلَةُ الْقَـدْرِ يُكْتَبُ فيها ما يَكُونُ مِنَ السَّنَةِ اِلَى السَّنَةِ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: آغاز سال (حساب اعمال) شب قدر است. در آن شب برنامه سال آينده نوشته مى شود.

برترى شـب قـدر

صفحه اختصاصي حديث و آيات قيلَ لاَِبى عَبْدِاللّه ِ عليه السلام: كَيْفَ تَكُونُ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرا مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ؟ قالَ: أَلْعَمَلُ الصّالِحُ فيها خَيْرٌ مِنَ الْعَمَلِ فىأَلْفِ شَهْرٍ لَيْسَ فيها لَيْلَةُ الْقَدْرِ. حديث

از امام صادق عليه السلام سؤال شد: چگونه شب قدر از هزار ماه بهتر است؟ حضرت فرمود: كار نيك در آن شب از كار در هزار ماه كه در آنها شب قدر نباشد بهتر است.

تقــدير اعـمال

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِق عليه السلام: أَلتَّـقْديرُ فى لَيْلَةِ تِسْـعَةَ عَشَرَ وَ الاِْبْرامُ فى لَيْلَةِ اِحْدى وَ عِشْرينَ وَ الاِْمْضاءُ فى لَيْلَةِ ثَلاثٍ وَ عِشْرينَ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: بر آورد اعمال در شب نوزدهم انجام مى گيرد و تصويب آن در شب بيست و يكم و تنفيذ آن در شب بيست و سوّم.

احيــآء شب قـدر

صفحه اختصاصي حديث و آيات عَنْ فُضَيلِ بْنِ يَسار قالَ: كانَ أَبُوجَعْفَرٍ عليه السلام اِذا كانَ لَيْلَةُ اِحْدى وَعِشْرينَ وَلَيْلَةُ ثَلاثٍ وَ عِشْرينَ أَخَذَ فى الدُّعاءِ حَتّى يَزُولَ اللَّيلُ فَاِذا زالَ اللَّيلُ صَلّى. حديث

فُضيل بن يِسار گويد: امام باقر عليه السلام در شب بيست و يكم و بيست سوّم ماه رمضان مشغول دعا مى شد تا شب بسر آيد و آنگاه كه شب به پايان مى رسيد، نماز صبح را مى خواند.

زكات فــطره

صفحه اختصاصي حديث و آيات قالَ الصّادِقُ عليه السلام: اِنَّ مِنْ تَمـامِ الصَّـوْمِ اِعْطاءُ الزَّكاةِ يَعْنِى الْفِطْرَةَ كَما أَنَّ الصّلوةَ عَلَى النَّبِىِ صلي الله عليه و آله وسلم مِنْ تَـمامِ الصَّـلوةِ. حديث

امام صادق عليه السلام فرمود: تكميل روزه به پرداخت زكات، يعنى فطره است، همچنان كه صلوات بر پيامبر صلي الله عليه و آله وسلم كمال نماز است.