ناتوانى خردها از انكار خدا

امام على عليه السلام : ستايش خدايى را كه با آفرينشِ موجودات، بر جهانيان آشكار گشته و به برهان خويش، بر دلهاى آنان نمودار است .

عنه عليه السلام : الحَمدُ للّه ِ الّذي بَطَنَ خَفيّاتِ الاُمورِ ، و دَلّتْ (وَ ذلّتْ) علَيهِ أعْلامُ الظُّهورِ ، و امْتَنعَ على عَينِ البَصيرِ ، فلا عَينُ مَن لَم يَرَهُ تُنْكِرُهُ ، و لا قَلبُ مَن أثْبَتَهُ يُبصِرُهُ ··· فهُو الّذي تَشْهَدُ لَهُ أعْلامُ الوُجودِ على إقْرارِ قَلبِ ذي الجُحودِ .

امام على عليه السلام : و از دلايل آشكارى كه بر لطف و ظرافت آفرينش او و بر شُكوه قدرت او گواهند، چيزى است كه خِردها به او اعتراف دارند و در برابرش منقادند و سر تسليم فرو دارند و دلايل وحدانيت او، در گوشهاى ما فرياد مى زنند.

امام على عليه السلام : خدايى كه نهانيهاى امور را مى داند و به سبب نشانه هاى تدبير كه در آفريده هايش ديده مى شود، بر خِردها آشكار است ؛ خدايى كه درباره او از پيامبران پرسيدند، اما آنان او را به حدّ و جزء توصيف نكردند، بلكه به افعالش وصف كردند و از طريق نشانه هايش به او ره نمودند ؛ انديشه هاى متفكّران نتواند وجود او را انكار كند ؛ زيرا كسى كه آسمانها و زمين و آنچه را كه در آنها و در بين آنهاست، آفريده است، قدرتش انكار ناپذير است .

التوحيد ـ به نقل از هشام بن حكم ـ : زنديقى مصرى ، آوازه دانش امام صادق عليه السلام را شنيده بود . از اين رو به مدينه آمد تا با ايشان مناظره كند، اما آن حضرت را در مدينه نيافت . به او گفته شد : حضرت در مكّه است . زنديق راهى مكّه شد ···
چون امام صادق عليه السلام از طواف فارغ شد زنديق نزد ايشان آمد و در مقابل امام ـ كه ما نيز گرد حضرتش بوديم ـ نشست . امام به زنديق فرمود : آيا مى دانى كه زمين را پايين و بالايى است ؟ عرض كرد : آرى . فرمود : آيا پايين زمين رفته اى ؟ عرض كرد : خير. فرمود : پس چه مى دانى كه پايين زمين چيست ؟ عرض كرد : نمى دانم ، ولى گمان مى كنم كه زير آن چيزى نيست . امام عليه السلام فرمود : تا به چيزى يقين نيابى، گمان كارساز نيست
امام صادق عليه السلام فرمود : آيا به آسمان بالا رفته اى ؟ عرض كرد : خير . فرمود : مى دانى در آن جا چيست ؟ عرض كرد : خير . فرمود : آيا به مشرق و مغرب رفته اى و آن سوى آنها را ديده اى ؟عرض كرد : خير . حضرت فرمود : شگفتا از تو ، تو نه به مشرق رفته اى نه به مغرب ، نه زير زمين فرو رفته اى و نه به آسمان بر رفته اى و آن جاها را نيازموده اى تا بدانى در وراى آنها چيست و با اين حال آنچه را در آنهاست انكار مى كنى ! آيا عاقل، چيزى را كه نمى داند انكار مى كند؟!
در اين هنگام زنديق گفت : تاكنون كسى جز شما با من اينچنين سخن نگفته بود. حضرت عليه السلام فرمود : بنا بر اين ، تو در اين موضوع شكّ دارى كه شايد درست باشد يا درست نباشد؟ زنديق گفت: شايد چنين باشد
امام صادق عليه السلام فرمود : اى مرد ! كسى را كه نمى داند، بر آن كه مى داند برهانى نيست و جاهل را بر عالم حجّت نباشد
اى برادر مصرى ! از من بشنو، كه ما درباره خدا هرگز شكّ نداريم . آيا نمى بينى خورشيد و ماه و شب و روز بى آن كه دچار خطا شوند، مى آيند و مى روند ؟···
هشام گفت : آن زنديق، در پايان به دست امام صادق عليه السلام ايمان آورد .