دليل سوم بر اثبات وجود خداقانون عليّت

امام على عليه السلام : هر كس چيزى بسازد، آن را از چيزى [ديگر ]ساخته است ، اما خداوند آنچه را ساخته از چيزى نيافريده است .

امام على عليه السلام : سپاس و ستايش خداوندى را كه ··· حدوث آفريدگانش را دليل قديم بودن و وجود خود قرار داد··· حدوث اشياء را گواه ازلى بودن خود گرفت و با داغ ناتوانى كه بر آنان نهاد، آنها را گواه قدرت خود و فناى حتمى آنها را گواه جاودانگى خويش گرفت.

امام على عليه السلام : ستايش خداوندى را كه آفريدگان خود را دليل بر وجود خويش ساخت و حادث بودن آنها را دليل بر ازليّتش .

امام باقر عليه السلام ـ در پاسخ به يكى از علماى شام كه از ايشان پرسيد: ··· پس اشياء را از چيز آفريده است يا از هيچ ؟ ـ فرمود : اشياء را آفريد نه از چيزى كه پيش از آن وجود داشته باشد. اگر شى ء را از شى ء آفريده باشد، هرگز ميان او و اشياء انقطاع نبوده و همواره چيزى با خدا مى باشد . حال آن كه خدا بوده و چيزى با او نبوده است .

بحار الأنوار : امام صادق عليه السلام در مناظره با زنديقى كه گفت : خداوند اشياء را از چه آفريده است؟ فرمود : از چيزى نيافريد. عرض كرد : چگونه چيز از هيچ به وجود مى آيد ؟ فرمود : اشياء از دو حال خارج نيستند : يا از چيزى آفريده شده اند يا از چيزى آفريده نشده اند؛ اگر از چيزى آفريده شده اند كه آن چيز پيوسته با خدا بوده ؛ پس آن چيز، قديم است و قديم، نه حادث مى شود، نه فانى مى گردد و نه تغيير مى پذيرد . حال ، آن شى ء ، يك جوهر و يك رنگ (عرض) است ، در اين صورت اين همه رنگ (اعراض) گوناگون و جواهر فراوان موجود در اين عالم، از كجا آمده است؟ اگر آن چيزى كه اشياء همه از او پديد آمده زنده است، پس مرگ از كجا آمده است ؟ و اگر آن چيز، مرده است حيات و زندگى از كجا آمده است ؟ ممكن نيست كه از يك مُرده و يك زنده قديمى ازلى به وجود آمده باشند . زيرا از زنده ازلى، مُرده پديد نمى آيد . همچنين ممكن نيست كه مُرده ازلى و قديم وجود داشته باشد ؛ زيرا موجود مُرده را قدرت و بقايى نيست . [زنديق ]گفت : از چه رو گفته اند كه موجودات ازلى اند ؟ حضرت فرمود: ··· چرخش سپهر و هر آنچه در آن است ··· و حركت زمين و هر آنچه بر آن است و دگرگونى زمانها و اختلاف زمان و حوادثى كه در عالم رخ مى دهد و مرگ و پوسيدگى و نا گزيرى نفس به اقرار به اين كه او را آفريدگار و مدبّر است، همگى نشانگر حدوث اشياء است . مگر نمى بينى كه شيرين، ترش مى شود و خوش مزه، تلخ و نو، فرسوده و هر چيزى به سوى دگرگونى و نابودى مى رود؟

امام صادق عليه السلام ـ وقتى از ايشان سؤال شد : دليل بر وجود [خداى] يگانه چيست ؟ ـ فرمود : نيازمندى آفريده ها.

امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به اين پرسش ابو شاكر ديصانى كه : دليل بر اين كه تو را آفريدگارى است چيست ؟ ـ فرمود : خودم را از دو حال خالى نيافتم : يا من خود را آفريده ام يا كسى ديگر مرا آفريده است . اگر من خود را آفريده ام از دو حال خارج نيستم : يا بوده ام و خود را آفريده ام و يا نبوده ام و خود را پديد آورده ام . اگر قبلاً بوده ام و خود را پديد آورده ام نيازى به پديد آوردن ندارم و اگر نبوده ام تو مى دانى كه معدوم چيزى را به وجود نمى آورد ، پس شقّ سوم ثابت مى شود و آن اين كه مرا آفريدگارى است و آن همان خداى پروردگار جهانيان است . ابو شاكر كه پاسخى براى گفتن نداشت، برخاست .