مَثَل دنيا

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اين دنيا مانند لباسى است كه از بالا تا پايين دريده شده و به آخرين نخ وصل باشد كه آن هم در حال گسيختن است .

تنبيه الخواطر : يكى از ياران رسول خدا مى گويد : من با پيامبر خدا صلى الله عليه و آله بودم ، ديدم كه آن حضرت چيزى را از خود دور مى كند . عرض كردم : اى رسول خدا ! درود خدا بر تو و خاندانت باد ، چه چيز را از خود دور مى كنى؟ فرمود : دنيا در برابرم مجسّم شد و من به آن گفتم : از من دور شو . دنيا دوباره برگشت و گفت : اگر تو از من گريختى ، كسانى كه بعد از تو مى آيند از چنگ من نخواهند گريخت .

امام على عليه السلام : دنيا ، در حقيقت ، به مار مى ماند كه بسودنش نرم و گزشش سخت و درد آور است . پس ، از آنچه از دنيا كه خوشايند توست دورى كن، كه اندكى از آن را با خود مى برى . از هر چيز دنيا كه شادى تو نسبت به آن بيشتر است ، بيشتر بر حذر باش ؛ زيرا هر كه به شادى و سرورى از دنيا دل بندد، آن شادى او را به ناخوشى و غم كشاند .

امام على عليه السلام : دنيا مانند زهر است ؛ كسى آن را مى خورد كه نمى شناسدش .

امام على عليه السلام : همانا دنيا دامى است كه بى خبران در آن مى افتند .

امام على عليه السلام : دنيا همانند سايه توست كه اگر بايستى مى ايستد و اگر دنبالش روى دور مى شود .

امام باقر عليه السلام : چون حسين عليه السلام براى رفتن به كوفه آماده شد ، ابن عباس خدمت آن حضرت رسيد و او را به خدا و حقّ خويشاوندى سوگند داد كه به اين سفر نرود تا مبادا در طَفّ (كربلا) كشته شود . حضرت عليه السلام فرمود : من به قتلگاه خود از تو آگاهترم و من از دنيا، جز مفارقت آن را نمى خواهم . اى پسر عباس! آيا داستان امير مؤمنان عليه السلام و دنيا را برايت نگويم؟ . .
امير مؤمنان ، صلوات اللّه عليه ، برايم نقل كرد : من در يكى از باغهاى فدك، كه به فاطمه عليها السلام رسيده بود، با بيل مشغول كار بودم كه ناگهان زنى وارد شد . چون به او نگاه كردم از زيبايى او قلبم از جا كنده شد . او را شبيه بُثينه دختر عامر جُمَحى ، كه از زيباترين زنان قريش بود ، ديدم . آن زن به من گفت : اى پسر ابو طالب ! دوست دارى با من ازدواج كنى تا تو را از اين بيل بى نياز گردانم و به گنجينه هاى زمين راهنمايى ات كنم كه تا زنده هستى خودت و بازماندگانت پادشاهى كنيد؟ على عليه السلام به او گفت : تو كيستى تا تو را از خانواده ات خواستگارى كنم؟ زن گفت : من دنيايم . امير مؤمنان عليه السلام فرمود : به او گفتم برو و كسى ديگر را پيدا كن و سپس بيل خود را برداشتم و با خود اين ابيات را برخواندم :
كسى كه دنياى دون فريبش داد، تير اميدش به سنگ خورد
و دنيا اگر امّت هايى را بفريبد، چيزى به آنان نمى بخشد.
دنيا در چهره زيباى بُثينه نزد ما آمد
و جمالش بسان همو مى نمود.
پس او را گفتم : كسى ديگر را بفريب كه من
از دنيا روى گردانده ام و نادان نيستم
مرا چه به دنيا ؛ زيرا كه محمّد
در ميان آن صخره ها بر زمين افتاد
گيرم كه دنيا گنجها و مرواريدهاى خود
و داراييهاى قارون و مُلك قبايل را به من دهد
آيا نه اين است كه همه اينها از بين رفتنى هستند
و از گنجوران آنها خواسته مى شود كه بخشش كنند؟
پس ، كسى جز من را بفريب كه مرا به
مُلك و عزّت و بخشش تو رغبتى نباشد
نفْس من به آنچه روزى ام شده قانع است
اى دنيا! برو كار خويش با غائله جويان پى گير
من از خداوند ، به روز ديدار، مى ترسم
و از عذاب هميشگى و پايدار بيمناكم .

امام صادق عليه السلام : دنيا به منزله تصويرى است كه سرِ آن تكبّر است و چشمش آزمندى و گوشش طمع و زبانش ريا و دستش شهوت و پايش خودپسندى و قلبش غفلت و رنگش فنا و حاصلش نابودى .

امام كاظم عليه السلام : دنيا به مار مى ماند كه پوستى نرم دارد اما درونش زهرى كشنده است . مردمان خردمند از آن حذر مى كنند و كودكان دستهاى خود را به سوى آن دراز مى كنند .

امام كاظم عليه السلام : دنيا به آب دريا مى ماند كه هر چه تشنه از آن بنوشد ، تشنه تر مى شود تا سرانجام او را مى كشد .

امام كاظم عليه السلام : دنيا به صورت زنى چشم آبى در برابر مسيح عليه السلام مجسّم شد . به او فرمود : چند شوهر كرده اى؟ گفت : زياد . مسيح عليه السلام فرمود: همه آنها تو را طلاق دادند؟ دنيا گفت : نه ، بلكه همه را كشتم . مسيح عليه السلام فرمود : پس ، واى بر شوهران باقيمانده تو ؛ چگونه از گذشتگان عبرت نمى گيرند؟